Балалардың көру қабілетін диагностикалау

Баланы қандай жағдайда көз дәрігеріне тексерту қажет

Балалардың көру қабілетін диагностикалау тек шағымдар болған кезде ғана қажет емес. Ол көру жүйесі әлі қалыптасып жатқан кезеңде рефракциялық ақауларды, анизометропияны, амблиопияны, қылилықты және басқа көз ауруларының белгілерін анықтауға көмектеседі.

• Бала көзін сығырайтып, мектеп тақтасын нашар көреді. Көру өткірлігі мен рефракциясы тексеріледі, көрсетілімдер бойынша циклоплегия жүргізіледі. Нәтижелерге сәйкес оптикалық түзету таңдалады, миопияның даму қаупі немесе үдеу динамикасы бағаланып, әрі қарайғы бақылау кестесі белгіленеді.
• Бір көз қалыпты орналасуынан ауытқиды. Екі көздің рефракциясы, қылилық бұрышы және бинокулярлық функциялары бағаланады. Дәрігер қылилықты диагностикалау мен емдеудің келесі қадамдарын анықтап, амблиопияның бар-жоғын тексереді.
• Бала мектептегі көру скринингінен өтпеді. Көру бұзылысын растау немесе жоққа шығару үшін толық офтальмологиялық тексеру жүргізіледі.
• Көзілдірік бұрынғыдай анық көруге мүмкіндік бермейді. Рефракция мен көздің жағдайы қайта тексеріледі. Нәтижелерге қарай оптикалық түзету өзгертіледі немесе қосымша диагностика тағайындалады.
• Шағымдар жоқ, бірақ отбасында көз аурулары кездеседі. Баланың жасына сәйкес тексеру және көрсетілімдер бойынша қажетті зерттеулер жүргізіледі. Дәрігер жеке бақылау кестесін анықтайды.

Балалар диагностикасының көлемі қалай анықталады

Барлық балаға бірдей диагностикалық зерттеулер жиынтығын қолдану қажет емес. Офтальмолог баланың жасын, тестілерді орындау және дәрігермен ынтымақтаса әрекет ету қабілетін, шағымдарын, бұрынғы тексерулердің нәтижелерін, көзілдірік қолдануын және отбасылық анамнезін ескереді.

Кішкентай балаларда рефракцияны скиаскопия арқылы бағалауға болады. Ал мектеп жасындағы балаларда авторефрактометрия мен субъективті рефракцияны анықтау қосымша қолданылуы мүмкін. Жасырын гиперметропияға, аккомодация спазмына немесе өлшеу нәтижелерінің дәл еместігіне күдік туған жағдайда дәрігер циклоплегия тағайындай алады.

Балаларда аккомодация белсенді жұмыс істейді және әдеттегі рефрактометрия нәтижелеріне әсер етуі мүмкін. Циклоплегия арнайы көз тамшылары арқылы аккомодацияны уақытша босаңсытады және белгілі бір клиникалық жағдайларда гиперметропияны, миопияны, астигматизмді және екі көз арасындағы рефракциялық айырмашылықты дәлірек анықтауға көмектеседі.

Нәрестелер мен мектеп жасына дейінгі балаларды тексеру ерекшеліктері

Баланың көру қабілетін тек кестедегі әріптерді оқи алуына қарап бағалауға болмайды. Нәрестелер мен мектеп жасына дейінгі балалар үшін объективті және жасына бейімделген әдістер қолданылады. Сондықтан баланың көру кестесіндегі әріптерді оқи алмауы тексеруге кедергі болмайды.

Дәрігер көзқарасты бір нүктеге тұрақтандыру және қозғалатын нысанды қадағалау қабілетін, көздердің орналасуын, қарашық реакцияларын және қызыл рефлексті бағалайды. Рефракция скиаскопия немесе аппараттық әдістер арқылы анықталады.

Қылилыққа немесе амблиопияға күдік болса, әр көздің көру қызметі жеке бағаланып қана қоймай, екі көздің бірлескен жұмысы да зерттеледі.

Тексеру нәтижелерін уақыт бойынша салыстыру неге маңызды

Балалық шақта рефракцияны дәл анықтау және көрсеткіштердің уақыт бойынша өзгеруін бағалау ерекше маңызды. Екі көз арасындағы түзетілмеген рефракциялық айырмашылық амблиопияның дамуына ықпал етуі мүмкін.

Миопиясы бар балаларда бұрынғы көзілдірік рецептері мен офтальмолог қорытындылары аурудың үдеу жылдамдығын бағалауға көмектеседі. Миопияның өзгеру динамикасын анықтау үшін тек қазіргі диоптрия көрсеткіштері жеткіліксіз. Дәрігер қосымша өлшеулер мен кейінгі бақылау қабылдауларын ұсынуы мүмкін.

Скрининг пен толық диагностиканың айырмашылығы

Көру скринингі мен толық офтальмологиялық диагностика әртүрлі міндеттерді орындайды. Скрининг көру бұзылыстарының қаупі жоғары балаларды жылдам анықтауға мүмкіндік береді. Егер бала скринингтен өтпесе, шағымдары немесе қауіп факторлары болса, толық медициналық офтальмологиялық тексеру қажет.

Тексеру көлемін балалар офтальмологы анықтайды. Негізгі тестілер тек көрсетілімдер болған жағдайда циклоплегиямен, бинокулярлық функцияларды зерттеумен, көз түбін тексерумен, көз биометриясымен, оптикалық когеренттік томографиямен (ОКТ), ультрадыбыстық зерттеумен (УДЗ) немесе басқа диагностикалық әдістермен толықтырылады.