Көз жасы өзегін зондтау/буждау

Көз бетін ылғалдандырғаннан кейін көз жасы көз жасы нүктелері, өзекшелер, көз жасы қапшығы және мұрын-көзжас өзегі арқылы мұрын қуысына өтеді. Осы жолда жарғақша, тарылу, тыртық немесе басқа кедергі болса, көз жасы іркіле бастайды.

Тұрақты жас ағу, шырышты немесе іріңді бөлінді, кірпіктердің жабысып қалуы байқалуы мүмкін. Қабыну кезінде көздің ішкі бұрышы маңында ауырсынатын ісіну пайда болуы ықтимал.

Балалар мен ересектердегі себептердің айырмашылығы қандай?

Балаларға мұрын-көзжас өзегінің дисталдық бөлігінің туа біткен бітелуі тән. Көп жағдайда ол өздігінен ашылады. Сондықтан зондтау мерзімі жас пен клиникалық жағдайды ескере отырып жеке анықталады.

Ересектерде себептер көбіне жүре пайда болады: созылмалы қабыну, жарақат, тыртықтану, мұрын мен қойнаулардағы өзгерістер, ісіктік үдеріс немесе жасқа байланысты тарылу. Сондықтан бірдей жас ағу шағымы әртүрлі емдеуді қажет етуі мүмкін.

Емдеу әдістерінің айырмашылығы қандай?

• Зондтау бітелген жерден өту арқылы көз жасы жолдарының өткізгіштігін қалпына келтіруге бағытталған.
• Буждау көз жасы жолының тарылған бөлігін кеңейтеді.
• Интубация кезінде жолдан өткеннен кейін жіңішке силикондық жүйе уақытша қалдырылады. Ол жазылу кезеңінде өзек саңылауын сақтап, таңдалған клиникалық жағдайларда ерте қайта бітелу қаупін азайтады.
• Дакриоцисториностомия (ДЦР) көз жасының ағуына жаңа жол қалыптастырады. Бұл толық немесе анатомиялық тұрғыдан күрделі бітелуде көрсетілімдер бойынша қарастырылатын бөлек реконструкциялық операция.

Бұл әдістердің көрсетілімдері әртүрлі және олар кезең-кезеңімен қолданылуы мүмкін. Олар бірін-бірі автоматты түрде алмастырмайды.

Балада алғашқы кезең көбіне дәрігер ұсынған бақылау мен массаждан басталады. Бітелу сақталса, зондтау немесе буждау қарастырылады. Тұрақты немесе күрделі стеноз кезінде интубация қажет болуы мүмкін.

Ересектерде таңдау бітелудің себебі мен деңгейіне көбірек байланысты.

Араласу алдында не анықталады?

Дәрігер жас ағудың қашан басталғанын, бөлінді мен қабынудың бар-жоғын, бұрынғы жарақаттар мен операцияларды, мұрын және қойнау ауруларын нақтылайды.

Өткізгіштік пен анатомияны бағалағаннан кейін бақылау, зондтау, буждау, интубация немесе реконструкциялық операция таңдалады.

Клиникалық жағдайлар және келесі қадамдар

• Нәрестеде тұрақты жас ағу мен бөлінді болса: балалар офтальмологі жасты, симптомдардың ұзақтығын, жасалған массажды, қабыну эпизодтарын және өткізгіштікті бағалайды. Содан кейін консервативті емді жалғастыруды немесе араласуды таңдайды.
• Зондтаудан кейін симптомдар қайталанса: бұрынғы бітелудің сипаты мен процедурадан кейінгі уақыт нақтыланады. Қайталама зондтау, буждау немесе интубация қарастырылуы мүмкін.
• Ересекте тұрақты жас ағу болса: бітелу деңгейі, ЛОР-патология, жарақаттар, операциялар және қабыну бағаланады. Зондтау, буждау немесе интубация анатомия сәйкес болғанда ғана таңдалады.
• Ауырсынатын ісіну мен ірің болса: жедел дакриоциститті немесе абсцесті жоққа шығару үшін шұғыл бағалау қажет. Алдымен қабыну емделіп, жоспарлы араласу кейін анықталады.
• Толық немесе күрделі бітелуге күдік болса: оның орналасуы мен анатомиясы нақтыланып, реконструкциялық операция, соның ішінде көрсетілімдер бойынша ДЦР талқыланады.

Байланысты реконструкциялық қызметтердің айырмашылығы қандай?

ДЦР әдеттегі зондтау болып саналмайды. Оның көрсетілімдері мен қызмет құрамы жеке анықталады.

Бір көз жасы өзекшесінің пластикасы — басқа анатомиялық мәселені шешуге арналған бөлек реконструкциялық қызмет.

Қай маманға жүгіну керек?

Алғашқы бағалауды офтальмолог немесе офтальмохирург, ал балада балалар офтальмологі жүргізеді.

Көз жасы жолдарының күрделі реконструкциялық патологиясына күдік болса, пациент Амбулаториялық хирургия орталығына және қажет болғанда ЛОР-дәрігердің кеңесіне жіберілуі мүмкін.

Балалар үшін тактиканы жасқа сәйкес өзекті алгоритм мен жеке көрсетілімдер бойынша таңдау ерекше маңызды.