Торқабық ажырауы деген не?
Торқабық ажырауы нейросенсорлық торқабық астындағы тіндерден бөлініп, қалыпты қызметін атқара алмай қалған кезде дамиды. Кейбір түрлері көрудің қайтымсыз төмендеуіне тез әкелуі мүмкін және шұғыл офтальмологиялық тексеруді қажет етеді.
Қандай белгілер шұғыл тексеруді қажет етеді?
Көптеген жаңа қалқымалы дақтардың кенет пайда болуы, жарық жарқылдары, көру өрісіндегі қара көлеңке немесе «перде», көру өрісінің бір бөлігінің жоғалуы немесе көрудің тез төмендеуі кезінде шұғыл офтальмологқа қаралу қажет.
Торқабық ажырағанда көз ауыра ма?
Регматогенді торқабық ажырауы көбіне ауырсынусыз өтеді. Сондықтан ауырсынудың болмауы жағдай қауіпсіз дегенді білдірмейді және тән көру белгілері пайда болғанда тексеруді кейінге қалдыруға себеп емес.
Торқабық ажырауын көз тамшыларымен емдеуге бола ма?
Жоқ. Регматогенді ажырауда әдетте жыртылуды жабу және торқабықтың орнығуын қалпына келтіру қажет. Тракциялық ажырау да жиі хирургиялық емді қажет етеді. Экссудативті ажырауда ем ең алдымен торқабық астында сұйықтық жиналуына себеп болған ауруға бағытталады.
Торқабық ажырауында витрэктомия әрқашан қажет пе?
Жоқ. Ажырау түріне, жыртылулардың орналасуы мен санына, шыны тәрізді дене мен көз бұршағының жағдайына және басқа факторларға байланысты хирург витрэктомияны, склералық пломбалауды, пневматикалық ретинопексияны немесе бірнеше әдістің үйлесімін таңдай алады.
Торқабық ажырауында лазер қашан көмектеседі?
Лазер айқын ажырау дамымай тұрып белгілі бір жыртылуларды жабуға, кейбір шағын жергілікті аймақтарды шектеуге және торқабықты қалпына келтіру операциясының бір бөлігі ретінде қолданылады. Қалыптасқан кең ажырауда тек лазер әдетте жеткіліксіз.
Склералық пломбалау деген не?
Бұл склераның сыртқы бетіне силикон элементі орнатылатын операция. Ол көз қабырғасын жергілікті немесе айналмалы түрде ішке қарай басып, оны торқабыққа жақындатады және жыртылу аймағындағы тракцияны азайтады.
Торқабық ажырауында витрэктомия не істейді?
Витрэктомия кезінде шыны тәрізді дене алынып, ажырауға ықпал ететін тракциялар жойылады. Хирург субретиналдық сұйықтықты шығарып, торқабықты орнына келтіріп, жыртылуларды лазермен немесе криотерапиямен өңдеп, газ немесе силикон майымен ішкі тампонада жасай алады.
Пролиферативті витреоретинопатия деген не?
Пролиферативті витреоретинопатия немесе ПВР торқабық бетінде немесе оның астында жасушалық мембраналар мен тыртықты тіндердің түзілуін білдіреді. Олардың жиырылуы тракция тудырып, торқабықты орнына келтіруді қиындатады және қайта ажырау қаупін арттырады.
Торқабық ажырауында макула жағдайы неге маңызды?
Макула орталық анық көруге жауап береді. Егер ажырау кезінде макула әлі орныққан болса, оның ажырау қаупін азайту үшін жағдайды тез бағалап, ем тактикасын таңдау маңызды. Макула ажырап кеткен болса, орталық көру болжамы әдетте азырақ болжамды болады.
Макула ажырап кетсе де операция қажет пе?
Әдетте иә, егер хирург торқабықты операция арқылы қалпына келтіруге болады деп есептесе. Операция торқабықты анатомиялық орнына келтіруге және сақталған көру әлеуетін қорғауға бағытталады. Орталық көрудің қалпына келуі макула ажырауының ұзақтығы мен ауырлығына және көздің бастапқы жағдайына байланысты.
Операциядан кейін көру толық қалпына келе ме?
Көрудің толық қалпына келуіне кепілдік берілмейді. Торқабықтың анатомиялық орнығуы мен көрудің қалпына келуі екі бөлек нәтиже. Болжам макула жағдайына, ажырау ұзақтығына, ПВР-ға, қатар жүретін ауруларға және басқа факторларға байланысты.
Газ тампонадасы деген не?
Кейбір операцияларда көз ішіне арнайы газ көпіршігі енгізіледі. Ол өңделген жыртылу айналасында тұрақты хориоретиналдық байланыс қалыптасқанша торқабықты көз қабырғасына іштен уақытша басып тұрады. Газ біртіндеп өздігінен тарайды.
Силикон майы тампонадасы деген не?
Силикон майы торқабықты ұзағырақ ішкі қолдау үшін, мысалы кейбір күрделі ажыраулар мен ПВР кезінде қолданылуы мүмкін. Газдан айырмашылығы, ол өздігінен тарамайды және көп жағдайда оны кейін алып тастау мәселесі бөлек шешіледі.
Көз ішінде газ болса, ұшақпен ұшуға бола ма?
Жоқ. Көзішілік газ толық тарағанша ұшақпен ұшуға және айтарлықтай биіктікке көтерілуге болмайды. Атмосфералық қысым төмендегенде газ көпіршігі кеңейіп, көзішілік қысымның қауіпті жоғарылауына әкелуі мүмкін.
Операциядан кейін бетпен төмен жату керек пе?
Әр пациентке міндетті емес. Газ немесе басқа ішкі тампонада қолданылғанда хирург көпіршік торқабықтың қажетті аймағын ұстап тұруы үшін белгілі бір бас қалпын тағайындауы мүмкін. Қалып пен оның ұзақтығы жыртылу орнына және операция түріне байланысты.
Торқабық ажырауына жасалатын операцияда қандай анестезия қолданылады?
Жергілікті, аймақтық немесе жалпы анестезия қолданылуы мүмкін. Таңдау операцияның түрі мен күрделілігіне, пациенттің жасына, жалпы жағдайына, операция кезінде тыныш жату мүмкіндігіне және басқа медициналық факторларға байланысты.
Торқабық ажырауына операция қанша уақытқа созылады?
Барлығына ортақ бір уақыт жоқ. Қарапайым пневматикалық ретинопексия, склералық пломбалау және ПВР бар күрделі витрэктомия көлемі бойынша айтарлықтай ерекшеленеді. Ұзақтығы ажырау анатомиясына және таңдалған хирургиялық әдіске байланысты.
Операциядан кейін силикон майын алып тастау керек пе?
Көп жағдайда торқабық жеткілікті тұрақтанғанда және әрі қарай тампонада қажет болмағанда алып тасталады. Бірақ алып тастау мерзімі мен қажеттілігі силикон қолдану себебіне, қайта ажырау қаупіне, көз жағдайына және ықтимал асқынуларға байланысты.
Операциядан кейін торқабық қайта ажырауы мүмкін бе?
Иә. Қайталама ажырау жаңа немесе қайта ашылған жыртылулар, сақталған витреоретиналдық тракция, ПВР және басқа себептерден болуы мүмкін. Сондықтан операциядан кейін тұрақты бақылау қажет.
Екінші көзді де тексеру керек пе?
Иә. Кейбір қауіп факторлары екі көзде де болуы мүмкін болғандықтан, екінші көз де тексеріледі. Дәрігер жыртылуларды, шеткері өзгерістерді және ажырау қаупін арттыратын басқа жағдайларды бағалайды.
Гемофтальм салдарынан көз түбі көрінбесе не істеу керек?
Шыны тәрізді денедегі қан торқабықты көруге мүмкіндік бермесе, көздің ультрадыбыстық зерттеуі қолданылады. Ол артқы сегментті бағалауға және ықтимал торқабық ажырауын анықтауға көмектеседі. Ажырауға күдік болса, әрі қарайғы тактиканы витреоретиналдық хирург анықтайды.
Торқабық ажырауына операция қанша тұрады?
Құны таңдалған әдіске, ажыраудың күрделілігіне, витрэктомия, склералық пломбалау, лазер немесе криотерапия қажеттілігіне, ішкі тампонада түріне және қосымша араласуларға байланысты. Өзекті құны Көз аурулары Қазақ ҒЗИ-дің қолданыстағы прайс-парағында көрсетіледі.
Операция әдісін таңдау неге байланысты?
Хирург ажырау түрін, жыртылулардың орналасуы мен санын, макула жағдайын, ПВР болуын, оптикалық орталардың мөлдірлігін, көз бұршағының жағдайын, бұрынғы операцияларды, жасты және көздің жеке ерекшеліктерін ескереді. Кейде бірнеше әдісті біріктіру қажет.
Торқабық ажырауын қай дәрігер емдейді?
Қалыптасқан торқабық ажырауын әдетте витреоретиналдық хирург бағалап, емдейді. Егер айқын ажыраусыз торқабық жыртылуы анықталса, жағдайға байланысты емді ретиналдық лазерлік хирургия маманы жүргізуі мүмкін.
Торқабық ажырауына күдік болса не істеу керек?
Жоспарлы тексеруді күтпеу керек. Кенет жарқылдар, қалқымалы дақтардың күрт көбеюі, көлеңке немесе «перде» пайда болуы және көрудің кенет төмендеуі кезінде торқабықты бағалайтын шұғыл офтальмологиялық тексеру қажет. Себеп пен ажырау көлемі неғұрлым ерте анықталса, қажетті ем соғұрлым тез таңдалады.
Артқа
Торқабық ажырауын емдеу
Торқабық ажырауы деген не?
Торқабық ажырауы нейросенсорлық торқабық астындағы тіндерден бөлініп, қалыпты қызметін атқара алмай қалған кезде дамиды. Кейбір түрлері көрудің қайтымсыз төмендеуіне тез әкелуі мүмкін және шұғыл офтальмологиялық тексеруді қажет етеді.
Қандай белгілер шұғыл тексеруді қажет етеді?
Көптеген жаңа қалқымалы дақтардың кенет пайда болуы, жарық жарқылдары, көру өрісіндегі қара көлеңке немесе «перде», көру өрісінің бір бөлігінің жоғалуы немесе көрудің тез төмендеуі кезінде шұғыл офтальмологқа қаралу қажет.
Торқабық ажырағанда көз ауыра ма?
Регматогенді торқабық ажырауы көбіне ауырсынусыз өтеді. Сондықтан ауырсынудың болмауы жағдай қауіпсіз дегенді білдірмейді және тән көру белгілері пайда болғанда тексеруді кейінге қалдыруға себеп емес.
Торқабық ажырауын көз тамшыларымен емдеуге бола ма?
Жоқ. Регматогенді ажырауда әдетте жыртылуды жабу және торқабықтың орнығуын қалпына келтіру қажет. Тракциялық ажырау да жиі хирургиялық емді қажет етеді. Экссудативті ажырауда ем ең алдымен торқабық астында сұйықтық жиналуына себеп болған ауруға бағытталады.
Торқабық ажырауында витрэктомия әрқашан қажет пе?
Жоқ. Ажырау түріне, жыртылулардың орналасуы мен санына, шыны тәрізді дене мен көз бұршағының жағдайына және басқа факторларға байланысты хирург витрэктомияны, склералық пломбалауды, пневматикалық ретинопексияны немесе бірнеше әдістің үйлесімін таңдай алады.
Торқабық ажырауында лазер қашан көмектеседі?
Лазер айқын ажырау дамымай тұрып белгілі бір жыртылуларды жабуға, кейбір шағын жергілікті аймақтарды шектеуге және торқабықты қалпына келтіру операциясының бір бөлігі ретінде қолданылады. Қалыптасқан кең ажырауда тек лазер әдетте жеткіліксіз.
Склералық пломбалау деген не?
Бұл склераның сыртқы бетіне силикон элементі орнатылатын операция. Ол көз қабырғасын жергілікті немесе айналмалы түрде ішке қарай басып, оны торқабыққа жақындатады және жыртылу аймағындағы тракцияны азайтады.
Торқабық ажырауында витрэктомия не істейді?
Витрэктомия кезінде шыны тәрізді дене алынып, ажырауға ықпал ететін тракциялар жойылады. Хирург субретиналдық сұйықтықты шығарып, торқабықты орнына келтіріп, жыртылуларды лазермен немесе криотерапиямен өңдеп, газ немесе силикон майымен ішкі тампонада жасай алады.
Пролиферативті витреоретинопатия деген не?
Пролиферативті витреоретинопатия немесе ПВР торқабық бетінде немесе оның астында жасушалық мембраналар мен тыртықты тіндердің түзілуін білдіреді. Олардың жиырылуы тракция тудырып, торқабықты орнына келтіруді қиындатады және қайта ажырау қаупін арттырады.
Торқабық ажырауында макула жағдайы неге маңызды?
Макула орталық анық көруге жауап береді. Егер ажырау кезінде макула әлі орныққан болса, оның ажырау қаупін азайту үшін жағдайды тез бағалап, ем тактикасын таңдау маңызды. Макула ажырап кеткен болса, орталық көру болжамы әдетте азырақ болжамды болады.
Макула ажырап кетсе де операция қажет пе?
Әдетте иә, егер хирург торқабықты операция арқылы қалпына келтіруге болады деп есептесе. Операция торқабықты анатомиялық орнына келтіруге және сақталған көру әлеуетін қорғауға бағытталады. Орталық көрудің қалпына келуі макула ажырауының ұзақтығы мен ауырлығына және көздің бастапқы жағдайына байланысты.
Операциядан кейін көру толық қалпына келе ме?
Көрудің толық қалпына келуіне кепілдік берілмейді. Торқабықтың анатомиялық орнығуы мен көрудің қалпына келуі екі бөлек нәтиже. Болжам макула жағдайына, ажырау ұзақтығына, ПВР-ға, қатар жүретін ауруларға және басқа факторларға байланысты.
Газ тампонадасы деген не?
Кейбір операцияларда көз ішіне арнайы газ көпіршігі енгізіледі. Ол өңделген жыртылу айналасында тұрақты хориоретиналдық байланыс қалыптасқанша торқабықты көз қабырғасына іштен уақытша басып тұрады. Газ біртіндеп өздігінен тарайды.
Силикон майы тампонадасы деген не?
Силикон майы торқабықты ұзағырақ ішкі қолдау үшін, мысалы кейбір күрделі ажыраулар мен ПВР кезінде қолданылуы мүмкін. Газдан айырмашылығы, ол өздігінен тарамайды және көп жағдайда оны кейін алып тастау мәселесі бөлек шешіледі.
Көз ішінде газ болса, ұшақпен ұшуға бола ма?
Жоқ. Көзішілік газ толық тарағанша ұшақпен ұшуға және айтарлықтай биіктікке көтерілуге болмайды. Атмосфералық қысым төмендегенде газ көпіршігі кеңейіп, көзішілік қысымның қауіпті жоғарылауына әкелуі мүмкін.
Операциядан кейін бетпен төмен жату керек пе?
Әр пациентке міндетті емес. Газ немесе басқа ішкі тампонада қолданылғанда хирург көпіршік торқабықтың қажетті аймағын ұстап тұруы үшін белгілі бір бас қалпын тағайындауы мүмкін. Қалып пен оның ұзақтығы жыртылу орнына және операция түріне байланысты.
Торқабық ажырауына жасалатын операцияда қандай анестезия қолданылады?
Жергілікті, аймақтық немесе жалпы анестезия қолданылуы мүмкін. Таңдау операцияның түрі мен күрделілігіне, пациенттің жасына, жалпы жағдайына, операция кезінде тыныш жату мүмкіндігіне және басқа медициналық факторларға байланысты.
Торқабық ажырауына операция қанша уақытқа созылады?
Барлығына ортақ бір уақыт жоқ. Қарапайым пневматикалық ретинопексия, склералық пломбалау және ПВР бар күрделі витрэктомия көлемі бойынша айтарлықтай ерекшеленеді. Ұзақтығы ажырау анатомиясына және таңдалған хирургиялық әдіске байланысты.
Операциядан кейін силикон майын алып тастау керек пе?
Көп жағдайда торқабық жеткілікті тұрақтанғанда және әрі қарай тампонада қажет болмағанда алып тасталады. Бірақ алып тастау мерзімі мен қажеттілігі силикон қолдану себебіне, қайта ажырау қаупіне, көз жағдайына және ықтимал асқынуларға байланысты.
Операциядан кейін торқабық қайта ажырауы мүмкін бе?
Иә. Қайталама ажырау жаңа немесе қайта ашылған жыртылулар, сақталған витреоретиналдық тракция, ПВР және басқа себептерден болуы мүмкін. Сондықтан операциядан кейін тұрақты бақылау қажет.
Екінші көзді де тексеру керек пе?
Иә. Кейбір қауіп факторлары екі көзде де болуы мүмкін болғандықтан, екінші көз де тексеріледі. Дәрігер жыртылуларды, шеткері өзгерістерді және ажырау қаупін арттыратын басқа жағдайларды бағалайды.
Гемофтальм салдарынан көз түбі көрінбесе не істеу керек?
Шыны тәрізді денедегі қан торқабықты көруге мүмкіндік бермесе, көздің ультрадыбыстық зерттеуі қолданылады. Ол артқы сегментті бағалауға және ықтимал торқабық ажырауын анықтауға көмектеседі. Ажырауға күдік болса, әрі қарайғы тактиканы витреоретиналдық хирург анықтайды.
Торқабық ажырауына операция қанша тұрады?
Құны таңдалған әдіске, ажыраудың күрделілігіне, витрэктомия, склералық пломбалау, лазер немесе криотерапия қажеттілігіне, ішкі тампонада түріне және қосымша араласуларға байланысты. Өзекті құны Көз аурулары Қазақ ҒЗИ-дің қолданыстағы прайс-парағында көрсетіледі.
Операция әдісін таңдау неге байланысты?
Хирург ажырау түрін, жыртылулардың орналасуы мен санын, макула жағдайын, ПВР болуын, оптикалық орталардың мөлдірлігін, көз бұршағының жағдайын, бұрынғы операцияларды, жасты және көздің жеке ерекшеліктерін ескереді. Кейде бірнеше әдісті біріктіру қажет.
Торқабық ажырауын қай дәрігер емдейді?
Қалыптасқан торқабық ажырауын әдетте витреоретиналдық хирург бағалап, емдейді. Егер айқын ажыраусыз торқабық жыртылуы анықталса, жағдайға байланысты емді ретиналдық лазерлік хирургия маманы жүргізуі мүмкін.
Торқабық ажырауына күдік болса не істеу керек?
Жоспарлы тексеруді күтпеу керек. Кенет жарқылдар, қалқымалы дақтардың күрт көбеюі, көлеңке немесе «перде» пайда болуы және көрудің кенет төмендеуі кезінде торқабықты бағалайтын шұғыл офтальмологиялық тексеру қажет. Себеп пен ажырау көлемі неғұрлым ерте анықталса, қажетті ем соғұрлым тез таңдалады.