Дакриоцисториностомия деген не?
Дакриоцисториностомия немесе ДЦР – бітелген мұрын-жас өзегін айналып өтіп, жас қапшығынан мұрын қуысына жаңа жас ағу жолын жасайтын операция.
ДЦР қашан қажет болуы мүмкін?
Операция мұрын-жас өзегінің клиникалық маңызды тұрақты бітелуінде, созылмалы немесе қайталамалы дакриоциститте және себебі жас ағуының бұзылуы екені расталған тұрақты эпифорада қарастырылады.
Тұрақты жас ағу әрқашан ДЦР қажет дегенді білдіре ме?
Жоқ. Жас ағу құрғақ көзге, көз бетінің қабынуына, қабақ немесе жас нүктесінің дұрыс орналаспауы, жас сорғысының бұзылысы және басқа себептерге байланысты болуы мүмкін. Сондықтан алдымен эпифораның механизмін анықтау қажет.
ДЦР жас жолдарын шаюдан несімен ерекшеленеді?
Шаю ең алдымен жас жолдарының анатомиялық өткізгіштігін бағалау үшін қолданылады. ДЦР – тұрақты бітелуді айналып өтетін жаңа жас ағу жолын жасайтын хирургиялық операция.
ДЦР зондтаудан несімен ерекшеленеді?
Зондтау кезінде құрал бар жас жолы арқылы өткізіліп, бітелген аймақ бағаланады немесе одан өтіледі. ДЦР кезінде бітелген аймақты айналып өтетін жас қапшығы мен мұрын қуысы арасында жаңа жол жасалады.
ДЦР жас жолдарын интубациялаудан несімен ерекшеленеді?
Интубация кезінде бар жас жолында оның саңылауын ашық ұстайтын уақытша силикон стент қалдырылады. ДЦР кезінде жаңа ағу жолы жасалады. Интубация кейде ДЦР құрамында қолданылуы мүмкін, бірақ олар әртүрлі араласулар.
ДЦР-дың негізгі қандай түрлері бар?
Екі негізгі тәсіл бар – сыртқы ДЦР және эндоскопиялық эндоназалдық ДЦР. Сыртқы тәсілде операция көздің ішкі бұрышы маңындағы шағын тері тілігі арқылы, эндоназалдық тәсілде мұрын қуысы арқылы жасалады.
Қай тәсіл жақсы – сыртқы ма, әлде эндоназалдық па?
Барлығына бірдей ең жақсы әдіс жоқ. Таңдау анатомияға, бітелудің себебі мен деңгейіне, мұрын қуысының жағдайына, бұрынғы операцияларға және хирургиялық команданың тәжірибесіне байланысты. Дұрыс таңдау кезінде екі әдіс те жақсы нәтиже бере алады.
ДЦР-дан кейін тыртық қала ма?
Сыртқы ДЦР кезінде тері тілігі жасалады, сондықтан тыртық қалыптасады және оның көрінуі уақыт өте өзгереді. Эндоназалдық тәсілде сыртқы тері тілігі болмайды.
ДЦР кезінде силикон стент әрқашан қойыла ма?
Жоқ. Стент қажеттілігі жеке анықталады. Ол жас жолдарының анатомиясына, тыртықтық өзгерістерге, алғашқы немесе қайталама операцияға, таңдалған әдіске және басқа факторларға байланысты. Әр ДЦР кезінде стент міндетті емес.
Операциядан кейін силикон стентпен не болады?
Егер уақытша стент орнатылса, ол хирург жоспары бойынша белгілі бір мерзімнен кейін алынады. Мерзім операция түріне, анатомияға, тыртықтануға және қолданылатын жүйеге байланысты. Стентті өз бетіңізше жылжытуға немесе алуға болмайды.
Алғашқы ДЦР тұрақты нәтиже бермесе не істейді?
Алдымен себебі анықталады: жаңа сағаның тыртықтанып тарылуы, грануляция, сағаның дұрыс орналаспауы, мұрын ішіндегі мәселе немесе жас ағудың басқа себебі. Тексеруден кейін анықталған себепті түзету немесе қайталама ДЦР қарастырылуы мүмкін.
ДЦР алдында қандай тексерулер қажет?
Бітелу деңгейін растау және жас ағудың басқа себептерін бағалау қажет. Дәрігер қабақты, жас нүктелерін, көз бетін және жас қапшығы аймағын тексереді. Көрсетілім бойынша шаю, зондтау, бейнелеу және мұрын қуысын бағалау жүргізіледі.
ДЦР алдында ЛОР дәрігері әрқашан қажет пе?
Әрқашан емес. ЛОР тексеруі эндоназалдық операция жоспарланғанда, мұрын немесе мұрын маңы қойнауларының созылмалы аурулары, анатомиялық ерекшеліктер, бұрынғы операция немесе жарақат болғанда әсіресе пайдалы.
ДЦР кезінде қандай анестезия қолданылады?
Операция тәсіліне, көлеміне және пациент жағдайына байланысты ДЦР жергілікті анестезиямен, седациямен жергілікті анестезияда немесе жалпы анестезиямен орындалуы мүмкін. Әдіс жеке таңдалады.
ДЦР-дан кейін ауруханаға жату қажет пе?
Барлық пациентке міндетті емес. Қажеттілік операция түріне, анестезияға, қатар жүретін ауруларға, қан кету қаупіне және операциядан кейінгі жағдайға байланысты. Сол күні үйге қайту мүмкіндігі жеке анықталады.
Операция қанша уақытқа созылады?
Барлығына ортақ уақыт жоқ. Ұзақтығы сыртқы немесе эндоназалдық тәсілге, анатомияға, тыртықтануға, алғашқы немесе қайталама операцияға, стент пен қосымша араласулар қажеттілігіне байланысты.
Жұмысқа қашан оралуға болады?
Мерзім операция әдісіне, жұмыс сипатына және операциядан кейінгі жағдайға байланысты. Асқынусыз қалпына келуде жеңіл жұмысқа ауыр дене еңбегіне қарағанда ертерек оралуға болады. Нақты мерзімді хирург анықтайды.
ДЦР-дан кейін спортпен қашан айналысуға болады?
Қан кету немесе операция аймағын жарақаттау қаупін арттыратын қарқынды жүктемелер уақытша шектеледі. Мерзім жазылуға және бақылау тексеруінің нәтижесіне байланысты.
ДЦР-дан кейін қандай асқынулар болуы мүмкін?
Қан кету, инфекция, грануляциялық тін, жаңа сағаның тыртықтануы және қайта тарылуы, стентке байланысты мәселелер және жас ағудың сақталуы мүмкін. Сирек жағдайда көрші құрылымдарға байланысты басқа асқынулар болуы ықтимал.
Техникалық сәтті ДЦР-дан кейін неге жас ағу сақталуы мүмкін?
ДЦР белгілі бір анатомиялық кедергіні жояды, бірақ эпифораның бірнеше себебі қатар болуы мүмкін. Жас нүктесінің дұрыс орналаспауы, жас сорғысының әлсіздігі, қабақ қалпының бұзылысы немесе көз бетінің ауруы болса, жаңа саға ашық болғанымен жас ағу сақталуы мүмкін.
Жаңа саға қайта жабылуы мүмкін бе?
Иә. Жазылу кезінде тыртықтану, грануляция түзілуі және сағаның қайта тарылуы немесе жабылуы мүмкін. Қауіп анатомияға, қабынуға, жазылу ерекшеліктеріне және операцияның алғашқы немесе қайталама болуына байланысты.
ДЦР жас ағуды толық жоятынына кепілдік беруге бола ма?
Жоқ. Дұрыс көрсетілімде операция анатомиялық ағуды қалпына келтірудің жоғары ықтималдығына ие, бірақ симптомдардың толық жоғалуына кепілдік берілмейді. Нәтиже эпифора себебіне, анатомияға, жазылуға және қабақ пен көз бетінің қатар жүретін ауруларына байланысты.
ДЦР-дан кейін қашан шұғыл қаралу керек?
Қатты немесе күшейетін ауырсыну, тез ұлғайған ісіну, жоғары температура, айқын немесе тоқтамайтын қан кету, іріңді бөлінді, көрудің төмендеуі, айқын қосарланып көру немесе көз қозғалысының бұзылысы кезінде шұғыл тексеру қажет.
Балаларға ДЦР жасала ма?
Иә, бірақ жас жолдарына жасалатын қарапайым араласуларға қарағанда сирек. Туа біткен бітелуде әдетте алдымен бақылау, массаж, зондтау және қажет болса интубация қолданылады. ДЦР аз инвазивті әдістер нәтиже бермеген тұрақты немесе күрделі жағдайда қарастырылады.
Дакриоцисториностомия қанша тұрады?
Құны операция әдісіне, анестезияға, интубация қажеттілігіне, шығын материалдарына және қосымша араласуларға байланысты. Нақты нұсқаның өзекті құны Көз аурулары Қазақ ҒЗИ-дің қолданыстағы прайс-парағында көрсетіледі.
ДЦР қажет пе белгісіз болса, неден бастау керек?
Жас ағызу жүйесін тексеруден бастау керек. Жас ағудың нақты себебі ағудың бұзылуы екенін растау, бітелу деңгейін анықтау және қабақ, жас нүктелері мен көз бетінің жағдайын бағалау қажет. Содан кейін ДЦР, интубация, басқа араласу немесе эпифораның басқа себебін емдеу таңдалады.
Артқа
Дакриоцисториностомия
Дакриоцисториностомия деген не?
Дакриоцисториностомия немесе ДЦР – бітелген мұрын-жас өзегін айналып өтіп, жас қапшығынан мұрын қуысына жаңа жас ағу жолын жасайтын операция.
ДЦР қашан қажет болуы мүмкін?
Операция мұрын-жас өзегінің клиникалық маңызды тұрақты бітелуінде, созылмалы немесе қайталамалы дакриоциститте және себебі жас ағуының бұзылуы екені расталған тұрақты эпифорада қарастырылады.
Тұрақты жас ағу әрқашан ДЦР қажет дегенді білдіре ме?
Жоқ. Жас ағу құрғақ көзге, көз бетінің қабынуына, қабақ немесе жас нүктесінің дұрыс орналаспауы, жас сорғысының бұзылысы және басқа себептерге байланысты болуы мүмкін. Сондықтан алдымен эпифораның механизмін анықтау қажет.
ДЦР жас жолдарын шаюдан несімен ерекшеленеді?
Шаю ең алдымен жас жолдарының анатомиялық өткізгіштігін бағалау үшін қолданылады. ДЦР – тұрақты бітелуді айналып өтетін жаңа жас ағу жолын жасайтын хирургиялық операция.
ДЦР зондтаудан несімен ерекшеленеді?
Зондтау кезінде құрал бар жас жолы арқылы өткізіліп, бітелген аймақ бағаланады немесе одан өтіледі. ДЦР кезінде бітелген аймақты айналып өтетін жас қапшығы мен мұрын қуысы арасында жаңа жол жасалады.
ДЦР жас жолдарын интубациялаудан несімен ерекшеленеді?
Интубация кезінде бар жас жолында оның саңылауын ашық ұстайтын уақытша силикон стент қалдырылады. ДЦР кезінде жаңа ағу жолы жасалады. Интубация кейде ДЦР құрамында қолданылуы мүмкін, бірақ олар әртүрлі араласулар.
ДЦР-дың негізгі қандай түрлері бар?
Екі негізгі тәсіл бар – сыртқы ДЦР және эндоскопиялық эндоназалдық ДЦР. Сыртқы тәсілде операция көздің ішкі бұрышы маңындағы шағын тері тілігі арқылы, эндоназалдық тәсілде мұрын қуысы арқылы жасалады.
Қай тәсіл жақсы – сыртқы ма, әлде эндоназалдық па?
Барлығына бірдей ең жақсы әдіс жоқ. Таңдау анатомияға, бітелудің себебі мен деңгейіне, мұрын қуысының жағдайына, бұрынғы операцияларға және хирургиялық команданың тәжірибесіне байланысты. Дұрыс таңдау кезінде екі әдіс те жақсы нәтиже бере алады.
ДЦР-дан кейін тыртық қала ма?
Сыртқы ДЦР кезінде тері тілігі жасалады, сондықтан тыртық қалыптасады және оның көрінуі уақыт өте өзгереді. Эндоназалдық тәсілде сыртқы тері тілігі болмайды.
ДЦР кезінде силикон стент әрқашан қойыла ма?
Жоқ. Стент қажеттілігі жеке анықталады. Ол жас жолдарының анатомиясына, тыртықтық өзгерістерге, алғашқы немесе қайталама операцияға, таңдалған әдіске және басқа факторларға байланысты. Әр ДЦР кезінде стент міндетті емес.
Операциядан кейін силикон стентпен не болады?
Егер уақытша стент орнатылса, ол хирург жоспары бойынша белгілі бір мерзімнен кейін алынады. Мерзім операция түріне, анатомияға, тыртықтануға және қолданылатын жүйеге байланысты. Стентті өз бетіңізше жылжытуға немесе алуға болмайды.
Алғашқы ДЦР тұрақты нәтиже бермесе не істейді?
Алдымен себебі анықталады: жаңа сағаның тыртықтанып тарылуы, грануляция, сағаның дұрыс орналаспауы, мұрын ішіндегі мәселе немесе жас ағудың басқа себебі. Тексеруден кейін анықталған себепті түзету немесе қайталама ДЦР қарастырылуы мүмкін.
ДЦР алдында қандай тексерулер қажет?
Бітелу деңгейін растау және жас ағудың басқа себептерін бағалау қажет. Дәрігер қабақты, жас нүктелерін, көз бетін және жас қапшығы аймағын тексереді. Көрсетілім бойынша шаю, зондтау, бейнелеу және мұрын қуысын бағалау жүргізіледі.
ДЦР алдында ЛОР дәрігері әрқашан қажет пе?
Әрқашан емес. ЛОР тексеруі эндоназалдық операция жоспарланғанда, мұрын немесе мұрын маңы қойнауларының созылмалы аурулары, анатомиялық ерекшеліктер, бұрынғы операция немесе жарақат болғанда әсіресе пайдалы.
ДЦР кезінде қандай анестезия қолданылады?
Операция тәсіліне, көлеміне және пациент жағдайына байланысты ДЦР жергілікті анестезиямен, седациямен жергілікті анестезияда немесе жалпы анестезиямен орындалуы мүмкін. Әдіс жеке таңдалады.
ДЦР-дан кейін ауруханаға жату қажет пе?
Барлық пациентке міндетті емес. Қажеттілік операция түріне, анестезияға, қатар жүретін ауруларға, қан кету қаупіне және операциядан кейінгі жағдайға байланысты. Сол күні үйге қайту мүмкіндігі жеке анықталады.
Операция қанша уақытқа созылады?
Барлығына ортақ уақыт жоқ. Ұзақтығы сыртқы немесе эндоназалдық тәсілге, анатомияға, тыртықтануға, алғашқы немесе қайталама операцияға, стент пен қосымша араласулар қажеттілігіне байланысты.
Жұмысқа қашан оралуға болады?
Мерзім операция әдісіне, жұмыс сипатына және операциядан кейінгі жағдайға байланысты. Асқынусыз қалпына келуде жеңіл жұмысқа ауыр дене еңбегіне қарағанда ертерек оралуға болады. Нақты мерзімді хирург анықтайды.
ДЦР-дан кейін спортпен қашан айналысуға болады?
Қан кету немесе операция аймағын жарақаттау қаупін арттыратын қарқынды жүктемелер уақытша шектеледі. Мерзім жазылуға және бақылау тексеруінің нәтижесіне байланысты.
ДЦР-дан кейін қандай асқынулар болуы мүмкін?
Қан кету, инфекция, грануляциялық тін, жаңа сағаның тыртықтануы және қайта тарылуы, стентке байланысты мәселелер және жас ағудың сақталуы мүмкін. Сирек жағдайда көрші құрылымдарға байланысты басқа асқынулар болуы ықтимал.
Техникалық сәтті ДЦР-дан кейін неге жас ағу сақталуы мүмкін?
ДЦР белгілі бір анатомиялық кедергіні жояды, бірақ эпифораның бірнеше себебі қатар болуы мүмкін. Жас нүктесінің дұрыс орналаспауы, жас сорғысының әлсіздігі, қабақ қалпының бұзылысы немесе көз бетінің ауруы болса, жаңа саға ашық болғанымен жас ағу сақталуы мүмкін.
Жаңа саға қайта жабылуы мүмкін бе?
Иә. Жазылу кезінде тыртықтану, грануляция түзілуі және сағаның қайта тарылуы немесе жабылуы мүмкін. Қауіп анатомияға, қабынуға, жазылу ерекшеліктеріне және операцияның алғашқы немесе қайталама болуына байланысты.
ДЦР жас ағуды толық жоятынына кепілдік беруге бола ма?
Жоқ. Дұрыс көрсетілімде операция анатомиялық ағуды қалпына келтірудің жоғары ықтималдығына ие, бірақ симптомдардың толық жоғалуына кепілдік берілмейді. Нәтиже эпифора себебіне, анатомияға, жазылуға және қабақ пен көз бетінің қатар жүретін ауруларына байланысты.
ДЦР-дан кейін қашан шұғыл қаралу керек?
Қатты немесе күшейетін ауырсыну, тез ұлғайған ісіну, жоғары температура, айқын немесе тоқтамайтын қан кету, іріңді бөлінді, көрудің төмендеуі, айқын қосарланып көру немесе көз қозғалысының бұзылысы кезінде шұғыл тексеру қажет.
Балаларға ДЦР жасала ма?
Иә, бірақ жас жолдарына жасалатын қарапайым араласуларға қарағанда сирек. Туа біткен бітелуде әдетте алдымен бақылау, массаж, зондтау және қажет болса интубация қолданылады. ДЦР аз инвазивті әдістер нәтиже бермеген тұрақты немесе күрделі жағдайда қарастырылады.
Дакриоцисториностомия қанша тұрады?
Құны операция әдісіне, анестезияға, интубация қажеттілігіне, шығын материалдарына және қосымша араласуларға байланысты. Нақты нұсқаның өзекті құны Көз аурулары Қазақ ҒЗИ-дің қолданыстағы прайс-парағында көрсетіледі.
ДЦР қажет пе белгісіз болса, неден бастау керек?
Жас ағызу жүйесін тексеруден бастау керек. Жас ағудың нақты себебі ағудың бұзылуы екенін растау, бітелу деңгейін анықтау және қабақ, жас нүктелері мен көз бетінің жағдайын бағалау қажет. Содан кейін ДЦР, интубация, басқа араласу немесе эпифораның басқа себебін емдеу таңдалады.