Диабеттік ретинопатия деген не?
Диабеттік ретинопатия – қант диабетінің асқынуы, кезінде тор қабықтың қан тамырлары мен басқа құрылымдары зақымданады. Ерте кезеңде ауру жиі айқын белгі бермейді, сондықтан оны көз түбін офтальмологиялық тексеру кезінде анықтайды. Бақылаусыз ауру үдеп, көруге қауіп төндіруі мүмкін.
Диабет басталғаннан кейін ретинопатия қанша жылдан соң пайда болуы мүмкін?
Барлығына ортақ нақты мерзім жоқ. Қауіп диабеттің ұзақтығымен және қандағы глюкозаның ұзақ уақыт жоғары болуымен артады. 1 типті диабеті бар ересектерге алғашқы кеңейтілген кешенді көз тексеруі ауру басталғаннан кейін 5 жылдан соң ұсынылады. 2 типті диабетте тексеру диагноз қойылған кезде жүргізіледі.
Жақсы көріп жүргенде диабеттік ретинопатия болуы мүмкін бе?
Иә. Ерте диабеттік ретинопатия әдеттегі орталық көру жітілігін жиі төмендетпейді және ешқандай шағым туғызбауы мүмкін. Кейде айқынырақ өзгерістер де көру нашарлағанға дейін анықталады. Сондықтан көру кестесін жақсы оқу тор қабық зақымын жоққа шығармайды.
Пролиферативті емес диабеттік ретинопатия пролиферативті түрінен несімен ерекшеленеді?
Пролиферативті емес диабеттік ретинопатияда тор қабық тамырларында өзгерістер болады, бірақ патологиялық жаңа тамырлар әлі қалыптаспайды. Пролиферативті түрінде айқын ишемия жаңа нәзік тамырлардың өсуін ынталандырады. Олар шыны тәрізді денеге қан құйып, фиброздық тіннің өсуіне, тракцияға және тор қабықтың ажырауына әкелуі мүмкін.
Диабеттік макулалық ісіну деген не?
Диабеттік макулалық ісіну зақымданған тор қабық тамырларынан сұйықтық ағып, егжей-тегжейлі орталық көруге жауап беретін макула аймағында жиналғанда пайда болады. Ол диабеттік ретинопатияның әртүрлі сатысында дамуы мүмкін және диабет кезінде орталық көрудің төмендеуінің негізгі себептерінің бірі болып табылады.
Диабеттік ретинопатияны толық емдеуге бола ма?
Қазіргі ем макулалық ісінуді азайтып, патологиялық тамырлардың өсуін тежеуге және асқынулардың алдын алуға немесе емдеуге мүмкіндік береді. Бірақ ол қант диабетінің өзін жоймайды және тор қабықта жаңа өзгерістер қайта пайда болмайтынына кепілдік бермейді. Сондықтан диабетті бақылау және ұзақ мерзімді офтальмологиялық бақылау қажет.
Диабеттік ретинопатия кезінде көзге инъекциялар қашан қажет?
Интравитреалдық anti-VEGF препараттары көру жітілігін төмендететін орталықты қамтитын диабеттік макулалық ісінудің негізгі емдерінің бірі. Олар кей клиникалық жағдайларда пролиферативті диабеттік ретинопатияны емдеуге де қолданылуы мүмкін. Орталық ісіну болып, көру жақсы сақталса, бірден инъекция жасау барлық жағдайда міндетті емес. Тактика көру жітілігі, ОКТ және тор қабық жағдайы бойынша анықталады.
Тор қабықтың лазерлік коагуляциясы қашан қолданылады?
Панретиналдық лазерлік коагуляция пролиферативті диабеттік ретинопатияны, әсіресе асқыну қаупі жоғары болғанда, емдеудің маңызды әдісі болып қалады. Кей жағдайда ол ауыр пролиферативті емес ретинопатияда да қарастырылуы мүмкін. Фокалдық немесе торлы лазер қазіргі кезде неғұрлым таңдамалы түрде, мысалы диабеттік макулалық ісінудің кей түрлерінде қолданылады.
Диабеттік ретинопатия кезінде витрэктомия қашан қажет?
Витрэктомия айқын әрі тарамайтын гемофтальмда, фиброваскулярлық тракцияларда, макуланы қамтитын немесе оған қауіп төндіретін тракциялық тор қабық ажырауында, аралас тракциялық-регматогенді ажырауда және басқа ауыр асқынуларда қажет болуы мүмкін. Шешімді витреоретиналдық хирург тексеруден кейін қабылдайды.
Қант диабеті бар адам тор қабықты қаншалықты жиі тексертуі керек?
Жиілік диабет түріне, ретинопатияның болуы мен сатысына және алдыңғы тексерулер нәтижесіне байланысты. Ретинопатия болмаса және гликемия көрсеткіштері нысаналы деңгейде болса, бір немесе бірнеше қалыпты жыл сайынғы тексеруден кейін аралықты кейде 1–2 жылға дейін ұзартуға болады. Ретинопатия анықталса, кеңейтілген тексеру кемінде жылына бір рет, ал үдеп жатқан немесе көруге қауіп төндіретін түрде жиірек жүргізіледі.
Артқа
Диабеттік ретинопатия
Диабеттік ретинопатия деген не?
Диабеттік ретинопатия – қант диабетінің асқынуы, кезінде тор қабықтың қан тамырлары мен басқа құрылымдары зақымданады. Ерте кезеңде ауру жиі айқын белгі бермейді, сондықтан оны көз түбін офтальмологиялық тексеру кезінде анықтайды. Бақылаусыз ауру үдеп, көруге қауіп төндіруі мүмкін.
Диабет басталғаннан кейін ретинопатия қанша жылдан соң пайда болуы мүмкін?
Барлығына ортақ нақты мерзім жоқ. Қауіп диабеттің ұзақтығымен және қандағы глюкозаның ұзақ уақыт жоғары болуымен артады. 1 типті диабеті бар ересектерге алғашқы кеңейтілген кешенді көз тексеруі ауру басталғаннан кейін 5 жылдан соң ұсынылады. 2 типті диабетте тексеру диагноз қойылған кезде жүргізіледі.
Жақсы көріп жүргенде диабеттік ретинопатия болуы мүмкін бе?
Иә. Ерте диабеттік ретинопатия әдеттегі орталық көру жітілігін жиі төмендетпейді және ешқандай шағым туғызбауы мүмкін. Кейде айқынырақ өзгерістер де көру нашарлағанға дейін анықталады. Сондықтан көру кестесін жақсы оқу тор қабық зақымын жоққа шығармайды.
Пролиферативті емес диабеттік ретинопатия пролиферативті түрінен несімен ерекшеленеді?
Пролиферативті емес диабеттік ретинопатияда тор қабық тамырларында өзгерістер болады, бірақ патологиялық жаңа тамырлар әлі қалыптаспайды. Пролиферативті түрінде айқын ишемия жаңа нәзік тамырлардың өсуін ынталандырады. Олар шыны тәрізді денеге қан құйып, фиброздық тіннің өсуіне, тракцияға және тор қабықтың ажырауына әкелуі мүмкін.
Диабеттік макулалық ісіну деген не?
Диабеттік макулалық ісіну зақымданған тор қабық тамырларынан сұйықтық ағып, егжей-тегжейлі орталық көруге жауап беретін макула аймағында жиналғанда пайда болады. Ол диабеттік ретинопатияның әртүрлі сатысында дамуы мүмкін және диабет кезінде орталық көрудің төмендеуінің негізгі себептерінің бірі болып табылады.
Диабеттік ретинопатияны толық емдеуге бола ма?
Қазіргі ем макулалық ісінуді азайтып, патологиялық тамырлардың өсуін тежеуге және асқынулардың алдын алуға немесе емдеуге мүмкіндік береді. Бірақ ол қант диабетінің өзін жоймайды және тор қабықта жаңа өзгерістер қайта пайда болмайтынына кепілдік бермейді. Сондықтан диабетті бақылау және ұзақ мерзімді офтальмологиялық бақылау қажет.
Диабеттік ретинопатия кезінде көзге инъекциялар қашан қажет?
Интравитреалдық anti-VEGF препараттары көру жітілігін төмендететін орталықты қамтитын диабеттік макулалық ісінудің негізгі емдерінің бірі. Олар кей клиникалық жағдайларда пролиферативті диабеттік ретинопатияны емдеуге де қолданылуы мүмкін. Орталық ісіну болып, көру жақсы сақталса, бірден инъекция жасау барлық жағдайда міндетті емес. Тактика көру жітілігі, ОКТ және тор қабық жағдайы бойынша анықталады.
Тор қабықтың лазерлік коагуляциясы қашан қолданылады?
Панретиналдық лазерлік коагуляция пролиферативті диабеттік ретинопатияны, әсіресе асқыну қаупі жоғары болғанда, емдеудің маңызды әдісі болып қалады. Кей жағдайда ол ауыр пролиферативті емес ретинопатияда да қарастырылуы мүмкін. Фокалдық немесе торлы лазер қазіргі кезде неғұрлым таңдамалы түрде, мысалы диабеттік макулалық ісінудің кей түрлерінде қолданылады.
Диабеттік ретинопатия кезінде витрэктомия қашан қажет?
Витрэктомия айқын әрі тарамайтын гемофтальмда, фиброваскулярлық тракцияларда, макуланы қамтитын немесе оған қауіп төндіретін тракциялық тор қабық ажырауында, аралас тракциялық-регматогенді ажырауда және басқа ауыр асқынуларда қажет болуы мүмкін. Шешімді витреоретиналдық хирург тексеруден кейін қабылдайды.
Қант диабеті бар адам тор қабықты қаншалықты жиі тексертуі керек?
Жиілік диабет түріне, ретинопатияның болуы мен сатысына және алдыңғы тексерулер нәтижесіне байланысты. Ретинопатия болмаса және гликемия көрсеткіштері нысаналы деңгейде болса, бір немесе бірнеше қалыпты жыл сайынғы тексеруден кейін аралықты кейде 1–2 жылға дейін ұзартуға болады. Ретинопатия анықталса, кеңейтілген тексеру кемінде жылына бір рет, ал үдеп жатқан немесе көруге қауіп төндіретін түрде жиірек жүргізіледі.