Балалардағы қылилық деген не?
Қылилық немесе страбизм – бір немесе екі көздің ортақ фиксация нүктесінен кезеңді немесе тұрақты ауытқуы. Ауытқу бағыты, жиілігі мен себептері әртүрлі болуы мүмкін.
Нәрестедегі қылилық әрқашан қалыпты ма?
Жоқ. Өмірдің алғашқы айларында шағын әрі тұрақсыз ауытқулар болуы мүмкін. Тұрақты, айқын немесе алғашқы айлардан кейін сақталатын ауытқуды балалар офтальмологы бағалауы керек.
Қылилық көзілдіріктен түзеле ала ма?
Кей түрлерінде иә. Әсіресе аккомодациялық эзотропияда гиперметропияны дұрыс түзету көзілдірік таққанда ауытқуды айтарлықтай азайтуы немесе жоюы мүмкін. Басқа қылилық түрлерінде қосымша ем қажет.
Қылилық кезінде рефракцияны неге тамшымен тексереді?
Циклоплегиялық тамшылар аккомодацияны уақытша босаңсытып, миопияны, гиперметропияны және астигматизмді дәлірек анықтауға мүмкіндік береді. Бұл әсіресе эзотропияда және дұрыс оптикалық түзетуді таңдауда маңызды.
Қылилық кезіндегі амблиопия деген не?
Амблиопия – балалық шақта көру жүйесінің дұрыс дамымауынан көрудің төмендеуі. Қылилықта ми ауытқыған көздің бейнесін басуы мүмкін, соның салдарынан оның көруі нашар дамиды. Амблиопия бөлек емделеді.
Жақсы көретін көзді не үшін жабады?
Окклюзия амблиопияны емдеу үшін тағайындалады. Жақсы көретін көзді уақытша жабу әлсіз көзді көбірек пайдалануға ынталандырады. Ұзақтығы мен режимін дәрігер жас пен амблиопия дәрежесіне қарай анықтайды.
Баланың көзін өз бетімізше жабуды бастауға бола ма?
Ұсынылмайды. Алдымен амблиопия бар-жоғын, қай көзді емдеу керегін және балаға қандай режим сәйкес екенін анықтау қажет. Қате көзді немесе тым ұзақ жабу емге кері әсер етуі мүмкін.
Плеопто-ортоптикалық ем деген не?
Бұл амблиопияны емдеуге және кей бинокулярлық функцияларды дамытуға қолданылатын әдістер тобы. Нақты әдіс диагноз бойынша таңдалады. Олар қажет көзілдірікті немесе көрсетілім болғандағы операцияны алмастырмайды.
Синоптофор қылилықтың барлық түрін емдей ме?
Жоқ. Синоптофор сенсомоторлық және бинокулярлық функцияларды бағалау және кей жағдайда жаттықтыру үшін қолданылуы мүмкін. Ол қылилықтың әмбебап емі емес және көзілдірік, амблиопия емі немесе операцияның орнын баспайды.
Қылилығы бар әр балаға операция қажет пе?
Жоқ. Тактика қылилықтың түрі мен себебіне байланысты. Кейде дұрыс көзілдірік пен амблиопияны емдеу жеткілікті. Басқа жағдайларда көздердің орналасуын жақсарту үшін операция қажет болады.
Қылилық операциясы қай жаста жасалады?
Барлығына ортақ жас жоқ. Операция мерзімі қылилық түріне, оның тұрақтылығына, көру мен бинокулярлық функциялардың дамуына байланысты. Кей ерте формаларда, мысалы инфантильді эзотропияда, операция ерте балалық шақта жасалуы мүмкін.
Қылилық операциясы кезінде не жасалады?
Хирург көздердің орналасуын жақсарту үшін таңдалған көз қимылдатқыш бұлшықеттердің әсерін және бекіну орнын өзгертеді. Көз алмасы ұясынан алынбайды. Қандай бұлшықеттерге операция жасау керегі қылилық түрі мен шамасына байланысты.
Операция амблиопияны емдей ме?
Автоматты түрде емес. Операция көздердің орналасуын жақсартады, бірақ амблиопиядағы көру төмендеуі сақталуы мүмкін. Сондықтан көзілдірік, окклюзия немесе басқа амблиопия емі операцияға дейін де, кейін де қажет болуы ықтимал.
Қайталама операция қажет болуы мүмкін бе?
Иә. Операциядан кейін қалдық ауытқу сақталуы немесе қылилық уақыт өте өзгеруі мүмкін. Клиникалық мәнді қалдық, қайталама немесе күрделі страбизмде қосымша операция қажет болуы ықтимал.
Операциядан кейін көзілдірік тағу керек пе?
Егер балада рефракциялық қате сақталса, көзілдірік әлі де қажет болуы мүмкін. Бұлшықет операциясы көздердің орналасуын өзгертеді, бірақ гиперметропияны, миопияны немесе астигматизмді автоматты түрде жоймайды.
Операциядан кейін барлық балаға аппараттық немесе ортоптикалық ем қажет пе?
Жоқ. Қосымша функционалдық ем нақты мақсат болғанда, мысалы белгілі бинокулярлық функция бұзылыстарында тағайындалады. Ол әр балаға міндетті емес.
Қылилықты емдеу қанша уақытқа созылады?
Бірыңғай мерзім жоқ. Емге көзілдірік таңдау және өзгерту, амблиопия терапиясы, көздердің орналасуын бақылау және қажет болса операция кіруі мүмкін. Сондықтан ем бірнеше ай немесе одан да ұзақ уақытқа созылуы ықтимал.
Бинокулярлық көруді толық қалпына келтіруге бола ма?
Кейде екі көздің бірлескен жұмысын айтарлықтай жақсартуға болады, бірақ толық қалпына келуге кепілдік беруге болмайды. Нәтиже қылилық түрі мен ұзақтығына, ем басталған жасқа, амблиопияға және әр көздің көру мүмкіндігіне байланысты.
Көз тек кейде ауытқыса не істеу керек?
Кезеңдік қылилық та тексеруді қажет етеді. Дәрігер ауытқу жиілігін, баланың көздерін өздігінен туралау қабілетін, бинокулярлық көруді және динамиканы бағалайды. Эпизодтар жиілесе тексеру әсіресе маңызды.
Кенет пайда болған қылилық қауіпті ме?
Кенет пайда болған қылилық уақытылы медициналық тексеруді қажет етеді. Қосарланып көру, қатты бас ауруы, құсу, көз қозғалысының бұзылуы, қарашық өзгерісі, әлсіздік, тепе-теңдік бұзылысы, басқа неврологиялық белгілер немесе жарақат болса шұғыл бағалау қажет.
Жалған қылилық шынайы қылилықтан несімен ерекшеленеді?
Псевдострабизмде көздер кең мұрын көпірі немесе көздің ішкі бұрышындағы тері қатпарлары салдарынан қисайып тұрғандай көрінеді, бірақ іс жүзінде олардың орналасуы дұрыс. Шынайы қылилықта көздердің туралануы нақты бұзылады.
Қылилық бойынша консультацияға не алып келу керек?
Бұрынғы офтальмологиялық қорытындыларды, зерттеу нәтижелерін, ескі рецепттерді, қазіргі көзілдірікті, операциядан кейінгі үзінділерді және амблиопия емі туралы ақпаратты алып келген пайдалы. Бала окклюдер қолданса, оның режимін дәрігерге айтыңыз.
Баладағы қылилықты емдеу қанша тұрады?
Құны қажетті ем жолына байланысты: консультация, диагностика, оптикалық түзету, амблиопия емі, қосымша процедуралар және көрсетілім болса операция. Тиісті қызметтердің өзекті құны Көз аурулары Қазақ ҒЗИ-дің қолданыстағы прайс-парағында көрсетіледі.
Балалардағы қылилық операциясында қандай анестезия қолданылады?
Балаларда көз қимылдатқыш бұлшықеттеріне операция әдетте жалпы анестезиямен жасалады. Нақты анестезия тактикасы жасқа, денсаулық жағдайына, операция көлеміне және басқа жеке факторларға қарай анықталады.
Қылилықты тек үй жаттығуларымен емдеуге бола ма?
Көп жағдайда әмбебап үй жаттығулары қылилықтың себебін жоймайды. Кей жаттығулар конвергенция жеткіліксіздігі сияқты нақты бинокулярлық бұзылыстарда пайдалы болуы мүмкін, бірақ олар диагноз қойылып, маман тағайындағаннан кейін ғана қолданылуы керек.
Қылилығы бар бала спортпен айналыса ала ма?
Көп жағдайда иә. Қылилықтың өзі әдетте дене белсенділігіне тыйым салмайды. Ұсынымдар әр көздің көру жітілігіне, қатар жүретін ауруларға және жақында жасалған операцияға байланысты. Бір көздің көруі төмен болса, жақсы көретін көзді жарақаттан қорғау ерекше маңызды.
Қылилығы бар балаға қайталама тексеру қашан қажет?
Аралықты офтальмолог жас пен ем кезеңіне қарай анықтайды. Бақылауда әр көздің көру жітілігі, рефракция, ауытқу шамасы мен бақылауы, бинокулярлық функциялар, көзілдірік немесе окклюзия режимі және операция нәтижесі бағаланады.
Артқа
Балалардағы қылилықты емдеу
Балалардағы қылилық деген не?
Қылилық немесе страбизм – бір немесе екі көздің ортақ фиксация нүктесінен кезеңді немесе тұрақты ауытқуы. Ауытқу бағыты, жиілігі мен себептері әртүрлі болуы мүмкін.
Нәрестедегі қылилық әрқашан қалыпты ма?
Жоқ. Өмірдің алғашқы айларында шағын әрі тұрақсыз ауытқулар болуы мүмкін. Тұрақты, айқын немесе алғашқы айлардан кейін сақталатын ауытқуды балалар офтальмологы бағалауы керек.
Қылилық көзілдіріктен түзеле ала ма?
Кей түрлерінде иә. Әсіресе аккомодациялық эзотропияда гиперметропияны дұрыс түзету көзілдірік таққанда ауытқуды айтарлықтай азайтуы немесе жоюы мүмкін. Басқа қылилық түрлерінде қосымша ем қажет.
Қылилық кезінде рефракцияны неге тамшымен тексереді?
Циклоплегиялық тамшылар аккомодацияны уақытша босаңсытып, миопияны, гиперметропияны және астигматизмді дәлірек анықтауға мүмкіндік береді. Бұл әсіресе эзотропияда және дұрыс оптикалық түзетуді таңдауда маңызды.
Қылилық кезіндегі амблиопия деген не?
Амблиопия – балалық шақта көру жүйесінің дұрыс дамымауынан көрудің төмендеуі. Қылилықта ми ауытқыған көздің бейнесін басуы мүмкін, соның салдарынан оның көруі нашар дамиды. Амблиопия бөлек емделеді.
Жақсы көретін көзді не үшін жабады?
Окклюзия амблиопияны емдеу үшін тағайындалады. Жақсы көретін көзді уақытша жабу әлсіз көзді көбірек пайдалануға ынталандырады. Ұзақтығы мен режимін дәрігер жас пен амблиопия дәрежесіне қарай анықтайды.
Баланың көзін өз бетімізше жабуды бастауға бола ма?
Ұсынылмайды. Алдымен амблиопия бар-жоғын, қай көзді емдеу керегін және балаға қандай режим сәйкес екенін анықтау қажет. Қате көзді немесе тым ұзақ жабу емге кері әсер етуі мүмкін.
Плеопто-ортоптикалық ем деген не?
Бұл амблиопияны емдеуге және кей бинокулярлық функцияларды дамытуға қолданылатын әдістер тобы. Нақты әдіс диагноз бойынша таңдалады. Олар қажет көзілдірікті немесе көрсетілім болғандағы операцияны алмастырмайды.
Синоптофор қылилықтың барлық түрін емдей ме?
Жоқ. Синоптофор сенсомоторлық және бинокулярлық функцияларды бағалау және кей жағдайда жаттықтыру үшін қолданылуы мүмкін. Ол қылилықтың әмбебап емі емес және көзілдірік, амблиопия емі немесе операцияның орнын баспайды.
Қылилығы бар әр балаға операция қажет пе?
Жоқ. Тактика қылилықтың түрі мен себебіне байланысты. Кейде дұрыс көзілдірік пен амблиопияны емдеу жеткілікті. Басқа жағдайларда көздердің орналасуын жақсарту үшін операция қажет болады.
Қылилық операциясы қай жаста жасалады?
Барлығына ортақ жас жоқ. Операция мерзімі қылилық түріне, оның тұрақтылығына, көру мен бинокулярлық функциялардың дамуына байланысты. Кей ерте формаларда, мысалы инфантильді эзотропияда, операция ерте балалық шақта жасалуы мүмкін.
Қылилық операциясы кезінде не жасалады?
Хирург көздердің орналасуын жақсарту үшін таңдалған көз қимылдатқыш бұлшықеттердің әсерін және бекіну орнын өзгертеді. Көз алмасы ұясынан алынбайды. Қандай бұлшықеттерге операция жасау керегі қылилық түрі мен шамасына байланысты.
Операция амблиопияны емдей ме?
Автоматты түрде емес. Операция көздердің орналасуын жақсартады, бірақ амблиопиядағы көру төмендеуі сақталуы мүмкін. Сондықтан көзілдірік, окклюзия немесе басқа амблиопия емі операцияға дейін де, кейін де қажет болуы ықтимал.
Қайталама операция қажет болуы мүмкін бе?
Иә. Операциядан кейін қалдық ауытқу сақталуы немесе қылилық уақыт өте өзгеруі мүмкін. Клиникалық мәнді қалдық, қайталама немесе күрделі страбизмде қосымша операция қажет болуы ықтимал.
Операциядан кейін көзілдірік тағу керек пе?
Егер балада рефракциялық қате сақталса, көзілдірік әлі де қажет болуы мүмкін. Бұлшықет операциясы көздердің орналасуын өзгертеді, бірақ гиперметропияны, миопияны немесе астигматизмді автоматты түрде жоймайды.
Операциядан кейін барлық балаға аппараттық немесе ортоптикалық ем қажет пе?
Жоқ. Қосымша функционалдық ем нақты мақсат болғанда, мысалы белгілі бинокулярлық функция бұзылыстарында тағайындалады. Ол әр балаға міндетті емес.
Қылилықты емдеу қанша уақытқа созылады?
Бірыңғай мерзім жоқ. Емге көзілдірік таңдау және өзгерту, амблиопия терапиясы, көздердің орналасуын бақылау және қажет болса операция кіруі мүмкін. Сондықтан ем бірнеше ай немесе одан да ұзақ уақытқа созылуы ықтимал.
Бинокулярлық көруді толық қалпына келтіруге бола ма?
Кейде екі көздің бірлескен жұмысын айтарлықтай жақсартуға болады, бірақ толық қалпына келуге кепілдік беруге болмайды. Нәтиже қылилық түрі мен ұзақтығына, ем басталған жасқа, амблиопияға және әр көздің көру мүмкіндігіне байланысты.
Көз тек кейде ауытқыса не істеу керек?
Кезеңдік қылилық та тексеруді қажет етеді. Дәрігер ауытқу жиілігін, баланың көздерін өздігінен туралау қабілетін, бинокулярлық көруді және динамиканы бағалайды. Эпизодтар жиілесе тексеру әсіресе маңызды.
Кенет пайда болған қылилық қауіпті ме?
Кенет пайда болған қылилық уақытылы медициналық тексеруді қажет етеді. Қосарланып көру, қатты бас ауруы, құсу, көз қозғалысының бұзылуы, қарашық өзгерісі, әлсіздік, тепе-теңдік бұзылысы, басқа неврологиялық белгілер немесе жарақат болса шұғыл бағалау қажет.
Жалған қылилық шынайы қылилықтан несімен ерекшеленеді?
Псевдострабизмде көздер кең мұрын көпірі немесе көздің ішкі бұрышындағы тері қатпарлары салдарынан қисайып тұрғандай көрінеді, бірақ іс жүзінде олардың орналасуы дұрыс. Шынайы қылилықта көздердің туралануы нақты бұзылады.
Қылилық бойынша консультацияға не алып келу керек?
Бұрынғы офтальмологиялық қорытындыларды, зерттеу нәтижелерін, ескі рецепттерді, қазіргі көзілдірікті, операциядан кейінгі үзінділерді және амблиопия емі туралы ақпаратты алып келген пайдалы. Бала окклюдер қолданса, оның режимін дәрігерге айтыңыз.
Баладағы қылилықты емдеу қанша тұрады?
Құны қажетті ем жолына байланысты: консультация, диагностика, оптикалық түзету, амблиопия емі, қосымша процедуралар және көрсетілім болса операция. Тиісті қызметтердің өзекті құны Көз аурулары Қазақ ҒЗИ-дің қолданыстағы прайс-парағында көрсетіледі.
Балалардағы қылилық операциясында қандай анестезия қолданылады?
Балаларда көз қимылдатқыш бұлшықеттеріне операция әдетте жалпы анестезиямен жасалады. Нақты анестезия тактикасы жасқа, денсаулық жағдайына, операция көлеміне және басқа жеке факторларға қарай анықталады.
Қылилықты тек үй жаттығуларымен емдеуге бола ма?
Көп жағдайда әмбебап үй жаттығулары қылилықтың себебін жоймайды. Кей жаттығулар конвергенция жеткіліксіздігі сияқты нақты бинокулярлық бұзылыстарда пайдалы болуы мүмкін, бірақ олар диагноз қойылып, маман тағайындағаннан кейін ғана қолданылуы керек.
Қылилығы бар бала спортпен айналыса ала ма?
Көп жағдайда иә. Қылилықтың өзі әдетте дене белсенділігіне тыйым салмайды. Ұсынымдар әр көздің көру жітілігіне, қатар жүретін ауруларға және жақында жасалған операцияға байланысты. Бір көздің көруі төмен болса, жақсы көретін көзді жарақаттан қорғау ерекше маңызды.
Қылилығы бар балаға қайталама тексеру қашан қажет?
Аралықты офтальмолог жас пен ем кезеңіне қарай анықтайды. Бақылауда әр көздің көру жітілігі, рефракция, ауытқу шамасы мен бақылауы, бинокулярлық функциялар, көзілдірік немесе окклюзия режимі және операция нәтижесі бағаланады.