Баланы офтальмологқа қай жастан көрсетуге болады?
Офтальмологиялық тексеру өмірдің алғашқы айларынан бастап жүргізілуі мүмкін. Нәрестелерде көздің сыртқы көрінісі, жарыққа реакциясы, қызыл рефлекс және жасына сай басқа көрсеткіштер бағаланады. Мамандандырылған тексеру мерзімі скринингке, симптомдарға және қауіп факторларына байланысты.
Әр бала жыл сайын толық офтальмологиялық тексеруден өтуі керек пе?
Міндетті емес. Дені сау балаларға жасына сәйкес тұрақты көру скринингі қажет. Скринингте ауытқу, шағым, тұқым қуалайтын қауіп, шала туу немесе анықталған көз ауруы болса, толық офтальмологиялық тексеру жиірек қажет.
Жоспарлы скринингтен тыс қашан офтальмологқа бару керек?
Бала үнемі көзін сығырайтса, заттарды жақындатса, басын қисайтса, бір көзін жапса, қосарланып немесе нашар көретінін айтса, көзі ауытқыса, тұрақты жас ағу, жарықтан қорқу немесе басқа жаңа белгілер болса тексеру қажет.
Балалар офтальмологының қабылдауында нені тексереді?
Жасына қарай көру мінез-құлқы немесе көру жітілігі, көздердің қалпы мен қозғалысы, қарашық реакциясы, рефракция, көздің алдыңғы бөлігі және көз түбі бағаланады. Қажет болса қосымша зерттеулер жүргізіледі.
Балаларға қарашықты кеңейтіп, циклоплегияны не үшін жасайды?
Циклоплегиялық тамшылар аккомодацияны уақытша босаңсытады. Бұл баланың рефракциясын дәлірек анықтауға мүмкіндік береді және гиперметропия, астигматизм немесе рефракция өзгерісіне күдік болғанда әсіресе маңызды.
Балалар офтальмологиялық тексеруі ауыр ма?
Стандартты тексерудің көп бөлігі ауыртпайды. Көз тамшылары қысқа уақыт ашытуы, жарқын жарық жайсыздық туғызуы мүмкін, ал қарашық кеңейгеннен кейін жарыққа сезімталдық пен жақыннан бұлыңғыр көру уақытша болуы ықтимал.
Әріп танымайтын баланың көруін тексеруге бола ма?
Иә. Суреттер, арнайы белгілер, фиксация мен қадағалауды бағалау, фотоскрининг, объективті рефракция және әріп оқуды қажет етпейтін басқа әдістер қолданылады.
Амблиопия деген не?
Амблиопия – балалық шақта көру жүйесінің дұрыс дамымауы салдарынан көрудің төмендеуі. Жиі себептерге қылилық, екі көз рефракциясының айқын айырмашылығы және түзетілмеген елеулі аметропия жатады.
Амблиопияны ерте анықтап, емдеу неге маңызды?
Көру жүйесі балалық шақта әсіресе икемді. Көру төмендеуінің себебі ертерек түзетіліп, ем басталса, көрудің дұрыс дамуына мүмкіндік жоғары болады. Сонымен қатар ересектеу балалар да емнен пайда көре алады.
Қылилық әрқашан операцияны қажет ете ме?
Жоқ. Ем қылилық түрі мен себебіне, рефракцияға, амблиопияға және ауытқу шамасына байланысты. Көзілдірік, амблиопия емі, призмалық немесе ортоптикалық түзету және көрсетілім болса операция қолданылуы мүмкін.
Үдемелі балалар миопиясында кәдімгі көзілдірік жеткілікті ме?
Кәдімгі көзілдірік анық көруді қамтамасыз етеді, бірақ миопияның үдеуін арнайы бақылау әдісі болып саналмайды. Миопия күшейсе, дәрігер үдеу қаупін және сәйкес миопия-бақылау әдістерін бағалайды.
Балалар миопиясын бақылау үшін қандай әдістер қолданылады?
Жас пен көз жағдайына қарай арнайы көзілдірік немесе контакт линзалары, ортокератология және дәрілік әдістер қарастырылуы мүмкін. Барлығына бірдей ең жақсы әдіс жоқ, сондықтан ем диагностика мен үдеу қарқынына қарай таңдалады.
Ортокератология деген не?
Бұл әдетте ұйқы кезінде тағылатын және қасаң қабық пішінін уақытша өзгертетін арнайы қатты газ өткізгіш линзаларды қолдану. Сәйкес балаларда ортокератология миопияның үдеуін бақылау әдістерінің бірі ретінде де қолданылуы мүмкін.
Плеопто-ортоптикалық ем деген не?
Бұл амблиопия, бинокулярлық көру бұзылыстары және қылилықтың кейбір түрлерінде белгілі көрсетілім бойынша қолданылатын әдістер тобы. Нақты бағдарлама диагнозға байланысты және қажетті оптикалық түзетуді алмастырмайды.
Аппараттық ем көзілдірікті алмастыра ма?
Егер балаға оптикалық түзету қажет болса, жоқ. Дұрыс таңдалған көзілдірік немесе контакт линзалары рефракциялық қатені түзетудің негізгі бөлігі болып қалады. Қосымша әдістер тек нақты көрсетілім бойынша қолданылады.
Дислексияны көз жаттығуларымен немесе аппараттармен емдеуге бола ма?
Жоқ. Офтальмолог оқуға кедергі келтіретін нақты көру бұзылыстарын анықтап, түзетуі керек. Бірақ дислексия арнайы оқу бұзылысы болып табылады және көру терапиясы дислексияның дәлелденген емі саналмайды.
Бала тексерілуге мүмкіндік бермесе не істеу керек?
Балалар офтальмологы тексеруді баланың жасы мен мінез-құлқына бейімдейді. Объективті әдістер, фотоскрининг, фиксацияны бағалау және баланың белсенді қатысуын аз қажет ететін басқа зерттеулер қолданылуы мүмкін. Кейде тексеру кезеңмен жүргізіледі.
Фотосуреттегі ақ қарашық қауіпті ме?
Бір көзде қайталанатын ақ, сары немесе әдеттен тыс рефлекс болса, офтальмологқа кешіктірмей қаралу керек. Бұл әрқашан қауіпті ауруды білдірмейді, бірақ катаракта, тор қабық патологиясы, ретинобластома және басқа күрделі жағдайларда кездесуі мүмкін.
Көз жарақатынан кейін балаға қашан шұғыл көмек қажет?
Химиялық күйік, тесіп өтетін жарақат, көрудің күрт төмендеуі, қатты ауырсыну, айқын жарықтан қорқу, қан кету, көз пішінінің өзгеруі немесе көз ішілік бөгде денеге күдік болса шұғыл көмек қажет. Химиялық зат тисе, көзді дереу таза сумен молынан шаюды бастау керек.
Мектепке дейін көруді тексеру керек пе?
Иә, мектепке дейінгі жасқа сай көру скринингі рефракциялық қатені, амблиопияны, қылилықты және басқа бұзылыстарды анықтауға көмектеседі. Скрининг нәтижесі қалыптан тыс болса немесе шағымдар болса, толық офтальмологиялық тексеру қажет.
Балалар контакт линзаларын таға ала ма?
Иә, кей балаларда болады. Қолайлы жас бір санмен анықталмайды. Диагноз, баланың ынтасы мен жауапкершілігі, гигиена және бала мен ата-ананың линзаны тағу, шешу және күту ережелерін сақтай алуы маңызды.
Үдемелі миопияны қаншалықты жиі бақылау керек?
Бірыңғай аралық жоқ. Жиілік жасқа, рефракция мен көз ұзындығының өзгеру жылдамдығына, таңдалған бақылау әдісіне және қауіп факторларына байланысты. Белсенді миопия-бақылау кезінде тұрақты рефракцияға қарағанда жиірек тексеру қажет болуы мүмкін.
Сыртта уақыт өткізу миопияның даму қаупін азайта ма?
Сыртта тұрақты уақыт өткізу балаларда миопияның даму қаупінің төмен болуымен байланысты және профилактикалық ұсынымдардың пайдалы бөлігі болып саналады. Бірақ миопия үдеп жатса, серуендеу көрсетілген оптикалық немесе дәрілік емнің орнын баспайды.
Телефон мен планшет баланың көруін бұза ма?
Экранның өзі көзді қайтымсыз «бұзбайды», бірақ ұзақ уақыт үзіліссіз жақыннан жұмыс істеу көру шаршауын туғызып, миопия қаупімен байланысты болуы мүмкін. Үнемі үзіліс жасап, дұрыс қашықтықты сақтап, сыртта жеткілікті уақыт өткізу пайдалы.
Балаларда қандай белгілер тез арада тексеруді қажет етеді?
Көру кенет төмендесе, қатты ауырсыну, жарақат, химиялық күйік, ақ қарашық, кенет пайда болған қылилық, айқын жарықтан қорқу, нәрестеде қасаң қабықтың бұлыңғырлануы немесе ұлғаюы және басқа тез дамитын өзгерістер болса, шұғыл тексерілу қажет.
Балаларға көз операцияларын жасауға бола ма?
Иә. Балалар офтальмохирургиясы туа біткен немесе балалар катарактасында, глаукоманың кей түрлерінде, қылилықта, тор қабық ауруларында, жарақатта және басқа жағдайларда қолданылады. Операция көрсетілімі мен мерзімі диагнозға және көру дамуына төнетін қауіпке байланысты.
Барлық тексеруді бір қабылдауда өтуге бола ма?
Кейде тексерудің көп бөлігін бір қабылдауда жасауға болады, бірақ бұл баланың жасына, циклоплегия қажеттілігіне және қосымша зерттеулерге байланысты. Кейбір арнайы тесттер немесе тамшы әсерінен кейінгі бағалау көбірек уақыт не бөлек кезеңді қажет етуі мүмкін.
Балалар офтальмологының консультациясы қанша тұрады?
Құны консультация түріне және қажетті зерттеулер көлеміне байланысты. Консультация мен диагностиканың өзекті құны Көз аурулары Қазақ ҒЗИ-дің қолданыстағы прайс-парағында көрсетіледі.
Артқа
Балалар офтальмологиясы
Баланы офтальмологқа қай жастан көрсетуге болады?
Офтальмологиялық тексеру өмірдің алғашқы айларынан бастап жүргізілуі мүмкін. Нәрестелерде көздің сыртқы көрінісі, жарыққа реакциясы, қызыл рефлекс және жасына сай басқа көрсеткіштер бағаланады. Мамандандырылған тексеру мерзімі скринингке, симптомдарға және қауіп факторларына байланысты.
Әр бала жыл сайын толық офтальмологиялық тексеруден өтуі керек пе?
Міндетті емес. Дені сау балаларға жасына сәйкес тұрақты көру скринингі қажет. Скринингте ауытқу, шағым, тұқым қуалайтын қауіп, шала туу немесе анықталған көз ауруы болса, толық офтальмологиялық тексеру жиірек қажет.
Жоспарлы скринингтен тыс қашан офтальмологқа бару керек?
Бала үнемі көзін сығырайтса, заттарды жақындатса, басын қисайтса, бір көзін жапса, қосарланып немесе нашар көретінін айтса, көзі ауытқыса, тұрақты жас ағу, жарықтан қорқу немесе басқа жаңа белгілер болса тексеру қажет.
Балалар офтальмологының қабылдауында нені тексереді?
Жасына қарай көру мінез-құлқы немесе көру жітілігі, көздердің қалпы мен қозғалысы, қарашық реакциясы, рефракция, көздің алдыңғы бөлігі және көз түбі бағаланады. Қажет болса қосымша зерттеулер жүргізіледі.
Балаларға қарашықты кеңейтіп, циклоплегияны не үшін жасайды?
Циклоплегиялық тамшылар аккомодацияны уақытша босаңсытады. Бұл баланың рефракциясын дәлірек анықтауға мүмкіндік береді және гиперметропия, астигматизм немесе рефракция өзгерісіне күдік болғанда әсіресе маңызды.
Балалар офтальмологиялық тексеруі ауыр ма?
Стандартты тексерудің көп бөлігі ауыртпайды. Көз тамшылары қысқа уақыт ашытуы, жарқын жарық жайсыздық туғызуы мүмкін, ал қарашық кеңейгеннен кейін жарыққа сезімталдық пен жақыннан бұлыңғыр көру уақытша болуы ықтимал.
Әріп танымайтын баланың көруін тексеруге бола ма?
Иә. Суреттер, арнайы белгілер, фиксация мен қадағалауды бағалау, фотоскрининг, объективті рефракция және әріп оқуды қажет етпейтін басқа әдістер қолданылады.
Амблиопия деген не?
Амблиопия – балалық шақта көру жүйесінің дұрыс дамымауы салдарынан көрудің төмендеуі. Жиі себептерге қылилық, екі көз рефракциясының айқын айырмашылығы және түзетілмеген елеулі аметропия жатады.
Амблиопияны ерте анықтап, емдеу неге маңызды?
Көру жүйесі балалық шақта әсіресе икемді. Көру төмендеуінің себебі ертерек түзетіліп, ем басталса, көрудің дұрыс дамуына мүмкіндік жоғары болады. Сонымен қатар ересектеу балалар да емнен пайда көре алады.
Қылилық әрқашан операцияны қажет ете ме?
Жоқ. Ем қылилық түрі мен себебіне, рефракцияға, амблиопияға және ауытқу шамасына байланысты. Көзілдірік, амблиопия емі, призмалық немесе ортоптикалық түзету және көрсетілім болса операция қолданылуы мүмкін.
Үдемелі балалар миопиясында кәдімгі көзілдірік жеткілікті ме?
Кәдімгі көзілдірік анық көруді қамтамасыз етеді, бірақ миопияның үдеуін арнайы бақылау әдісі болып саналмайды. Миопия күшейсе, дәрігер үдеу қаупін және сәйкес миопия-бақылау әдістерін бағалайды.
Балалар миопиясын бақылау үшін қандай әдістер қолданылады?
Жас пен көз жағдайына қарай арнайы көзілдірік немесе контакт линзалары, ортокератология және дәрілік әдістер қарастырылуы мүмкін. Барлығына бірдей ең жақсы әдіс жоқ, сондықтан ем диагностика мен үдеу қарқынына қарай таңдалады.
Ортокератология деген не?
Бұл әдетте ұйқы кезінде тағылатын және қасаң қабық пішінін уақытша өзгертетін арнайы қатты газ өткізгіш линзаларды қолдану. Сәйкес балаларда ортокератология миопияның үдеуін бақылау әдістерінің бірі ретінде де қолданылуы мүмкін.
Плеопто-ортоптикалық ем деген не?
Бұл амблиопия, бинокулярлық көру бұзылыстары және қылилықтың кейбір түрлерінде белгілі көрсетілім бойынша қолданылатын әдістер тобы. Нақты бағдарлама диагнозға байланысты және қажетті оптикалық түзетуді алмастырмайды.
Аппараттық ем көзілдірікті алмастыра ма?
Егер балаға оптикалық түзету қажет болса, жоқ. Дұрыс таңдалған көзілдірік немесе контакт линзалары рефракциялық қатені түзетудің негізгі бөлігі болып қалады. Қосымша әдістер тек нақты көрсетілім бойынша қолданылады.
Дислексияны көз жаттығуларымен немесе аппараттармен емдеуге бола ма?
Жоқ. Офтальмолог оқуға кедергі келтіретін нақты көру бұзылыстарын анықтап, түзетуі керек. Бірақ дислексия арнайы оқу бұзылысы болып табылады және көру терапиясы дислексияның дәлелденген емі саналмайды.
Бала тексерілуге мүмкіндік бермесе не істеу керек?
Балалар офтальмологы тексеруді баланың жасы мен мінез-құлқына бейімдейді. Объективті әдістер, фотоскрининг, фиксацияны бағалау және баланың белсенді қатысуын аз қажет ететін басқа зерттеулер қолданылуы мүмкін. Кейде тексеру кезеңмен жүргізіледі.
Фотосуреттегі ақ қарашық қауіпті ме?
Бір көзде қайталанатын ақ, сары немесе әдеттен тыс рефлекс болса, офтальмологқа кешіктірмей қаралу керек. Бұл әрқашан қауіпті ауруды білдірмейді, бірақ катаракта, тор қабық патологиясы, ретинобластома және басқа күрделі жағдайларда кездесуі мүмкін.
Көз жарақатынан кейін балаға қашан шұғыл көмек қажет?
Химиялық күйік, тесіп өтетін жарақат, көрудің күрт төмендеуі, қатты ауырсыну, айқын жарықтан қорқу, қан кету, көз пішінінің өзгеруі немесе көз ішілік бөгде денеге күдік болса шұғыл көмек қажет. Химиялық зат тисе, көзді дереу таза сумен молынан шаюды бастау керек.
Мектепке дейін көруді тексеру керек пе?
Иә, мектепке дейінгі жасқа сай көру скринингі рефракциялық қатені, амблиопияны, қылилықты және басқа бұзылыстарды анықтауға көмектеседі. Скрининг нәтижесі қалыптан тыс болса немесе шағымдар болса, толық офтальмологиялық тексеру қажет.
Балалар контакт линзаларын таға ала ма?
Иә, кей балаларда болады. Қолайлы жас бір санмен анықталмайды. Диагноз, баланың ынтасы мен жауапкершілігі, гигиена және бала мен ата-ананың линзаны тағу, шешу және күту ережелерін сақтай алуы маңызды.
Үдемелі миопияны қаншалықты жиі бақылау керек?
Бірыңғай аралық жоқ. Жиілік жасқа, рефракция мен көз ұзындығының өзгеру жылдамдығына, таңдалған бақылау әдісіне және қауіп факторларына байланысты. Белсенді миопия-бақылау кезінде тұрақты рефракцияға қарағанда жиірек тексеру қажет болуы мүмкін.
Сыртта уақыт өткізу миопияның даму қаупін азайта ма?
Сыртта тұрақты уақыт өткізу балаларда миопияның даму қаупінің төмен болуымен байланысты және профилактикалық ұсынымдардың пайдалы бөлігі болып саналады. Бірақ миопия үдеп жатса, серуендеу көрсетілген оптикалық немесе дәрілік емнің орнын баспайды.
Телефон мен планшет баланың көруін бұза ма?
Экранның өзі көзді қайтымсыз «бұзбайды», бірақ ұзақ уақыт үзіліссіз жақыннан жұмыс істеу көру шаршауын туғызып, миопия қаупімен байланысты болуы мүмкін. Үнемі үзіліс жасап, дұрыс қашықтықты сақтап, сыртта жеткілікті уақыт өткізу пайдалы.
Балаларда қандай белгілер тез арада тексеруді қажет етеді?
Көру кенет төмендесе, қатты ауырсыну, жарақат, химиялық күйік, ақ қарашық, кенет пайда болған қылилық, айқын жарықтан қорқу, нәрестеде қасаң қабықтың бұлыңғырлануы немесе ұлғаюы және басқа тез дамитын өзгерістер болса, шұғыл тексерілу қажет.
Балаларға көз операцияларын жасауға бола ма?
Иә. Балалар офтальмохирургиясы туа біткен немесе балалар катарактасында, глаукоманың кей түрлерінде, қылилықта, тор қабық ауруларында, жарақатта және басқа жағдайларда қолданылады. Операция көрсетілімі мен мерзімі диагнозға және көру дамуына төнетін қауіпке байланысты.
Барлық тексеруді бір қабылдауда өтуге бола ма?
Кейде тексерудің көп бөлігін бір қабылдауда жасауға болады, бірақ бұл баланың жасына, циклоплегия қажеттілігіне және қосымша зерттеулерге байланысты. Кейбір арнайы тесттер немесе тамшы әсерінен кейінгі бағалау көбірек уақыт не бөлек кезеңді қажет етуі мүмкін.
Балалар офтальмологының консультациясы қанша тұрады?
Құны консультация түріне және қажетті зерттеулер көлеміне байланысты. Консультация мен диагностиканың өзекті құны Көз аурулары Қазақ ҒЗИ-дің қолданыстағы прайс-парағында көрсетіледі.